Desiderius Erasmus
Erasmus was een Nederlandse geleerde die het belangrijk vond dat mensen zelf nadachten.
Erasmus was een geleerde die zo'n 500 jaar geleden leefde. Erasmus was filosoof (een wijsgeer) en theoloog (een godsgeleerde). Hij was een humanist. Dat betekende toen iemand die graag oude talen en de boeken uit de oudheid bestudeerde, in de plaats van zomaar de ingewikkelde theorieën te geloven die de theologen uit de middeleeuwen hadden bedacht.
Erasmus zelf was christelijk, toch vond hij dat het moest veranderen hoeveel macht de kerk had en hoe die daar gebruik van maakte om rijk te worden en nog meer macht te krijgen, hij wou meer vrijheid voor mensen die gelovig waren. Hij heeft veel boeken geschreven, waarvan Lof der Zotheid het bekendst is.
![](/image/2017/7/1/irisboter_erasmus-565315636.jpg%28mediaclass-window-plate-bg.6a3bbecb5dc2f740a0ed20a935895a4cda45a620%29.jpg)
-
Erasmus uit Rotterdam
Erasmus wordt rond 1466 in Rotterdam geboren als zoon van een ongetrouwde priester en zijn huishoudster: een schandaal in die tijd. Maar Erasmus wordt een van de beroemdste geleerden van Europa. Kort na zijn dood in 1536 maakt Rotterdam een houten standbeeld voor hem. Een bronzen opvolger, gemaakt in 1622, staat er nog altijd.
-
Erasmus schreef 'Lof der Zotheid'
In zijn bekendste boek, Lof der zotheid, spot Erasmus met de slechte eigenschappen van mensen. Ze zijn hebberig, gierig, ijdel en nemen zichzelf veel te serieus. Dat geldt ook voor bestuurders van de wereld en voor leiders van de kerk. Door net te doen alsof een zot het verhaal vertelt, probeert Erasmus te voorkomen dat iedereen boos op hem wordt.
-
Erasmus verzamelde spreekwoorden
Een spreekwoord is een korte uitspraak die een waarheid of wijsheid bevat. Erasmus verzamelde er meer dan 4600. Met je hoofd tegen de muur lopen, bijvoorbeeld. Of tot de tanden gewapend zijn. Of De kat de bel aanbinden. In 1559 maakte Pieter Bruegel een schilderij met deze drie spreekwoorden en nog veel meer andere. Kun je ze ontdekken?
-
Erasmus wist hoe het hoorde
Herken je deze jongen? Zijn moeder Beatrix zal hem vast verteld hebben, dat je niet in je neus hoort te peuteren. Dat is tegen de etiquette! Erasmus schreef in 1530 ook al een boekje met tips over hoe jongeren zich horen te gedragen. Erasmus' etiquetteboekje werd in één jaar wel 12 keer herdrukt. Het was dus erg populair. Vast alleen bij ouders...
-
Erasmus maakte een Bijbelvertaling
In de Middeleeuwen was er alleen een bijbel in de Latijnse taal. Erasmus had daar kritiek op. Hij vond de Latijnse vertaling niet goed genoeg. En hij vond dat ook gewone mensen de bijbel moesten kunnen lezen. Erasmus maakte een nieuwe vertaling in het Latijn, die daarna ook in het Duits en Nederlands werden vertaald. Toen kon iedereen de bijbel lezen.
-
Erasmus was een humanist
Erasmus was een van de eerste humanisten. Een humanist vindt dat je goed moet nadenken over hoe je met mensen, de wereld en jezelf omgaat: altijd met zorg en aandacht. Dat was toen een nieuwe manier van denken. Deze tekening van Leonardo da Vinci uit 1490 wordt vaak gebruikt als symbool van het humanisme: de mens staat in het middelpunt.
-
Erasmus' boeken werden gedrukt
In de Middeleeuwen werd elk boek met de hand overgeschreven. Boeken waren zeldzaam en duur. Dat veranderde in de tijd van Erasmus: rond 1450 werd de boekdrukkunst uitgevonden. Met een drukpers konden boeken sneller en goedkoper worden gemaakt. Daardoor konden veel mensen de gedrukte boeken van Erasmus kopen en lezen.
Vensterplaat Erasmus. Voor docenten: Vensterles groep 5-8. Illustratie: Iris Boter.
![](/image/2017/7/1/irisboter_erasmus-565315636.jpg%28mediaclass-media-thumb.919ec29506596ebdcb84c770c7b572639982ebbb%29.jpg)
Vensterplaat